Những lời chia sẻ chân thực từ kinh nghiệm thất bại của một người phụ nữ trên thương trường. Ba lần vấp, là ba lần đứng dậy mạnh hơn.

Với tôi, sự nghiệp kinh doanh quả là con đường chông gai, mỗi lần ngã là một lần học cách đứng dậy ngay khi bản thân mình chưa hiểu hết được tại sao lại bị ngã. Có đứng dậy được, mới nhìn ra mình đã té như thế nào.

3 lần thất bại

Lần thứ nhất - rủi ro không lường được. Cuối những năm 1990, gom hết vốn liếng hàng trăm ngàn đô la, tôi bất chấp lời cản ngăn của các em trong gia đình, lời khuyên của mẹ là “nên mua nhà, mua đất”, mà sang tận Mỹ hùn vốn với bạn bè mở công ty thương mại chuyên doanh hàng thủ công mỹ nghệ, hàng trang trí nội thất sản xuất tại Việt Nam. Khách hàng của tôi là những công ty có mạng lưới bán lẻ rộng khắp Malaysia, Singapore, Thái Lan... Công việc đang tiến triển, khủng hoảng tài chính châu Á nổ ra. Nhiều đại lý phá sản, khách hàng cũng tuyên bố phá sản đóng cửa công ty, đối tác hoảng sợ ôm tài sản bỏ trốn sang nước khác. Tôi trắng tay, cay đắng và phẫn uất.

Lần thứ 2 - vị tình thân chịu thiệt về mình: khởi nghiệp lại bằng cơ sở tại Gò Vấp chuyên sản xuất hàng may mặc kết hợp thêu, vẽ bằng tay, chuyên xuất khẩu cho các nước châu Âu, Mỹ và bán cho khách du lịch. Công việc đang xuôi chèo mát mái, tôi bị nhân viên thân tín lừa. Tập hợp đủ tang chứng – vật chứng tôi định thưa ra toà. Nhưng địa điểm mà tôi thuê là của một người thân quen mà tôi rất cả nể. Vì chủ nhà không muốn dính líu đến pháp luật. Cân nhắc giữa được – mất, giữa tiền bạc và tình thân, tôi quyết định chịu mất hàng trăm triệu đồng và im lặng.

Lần thứ 3 - mất đầu ra vì phụ thuộc: Tôi trở lại kinh doanh bằng cửa hàng thời trang nhỏ trên đường Hai Bà Trưng Q.1. Sau giai đoạn phải chịu lỗ, vắng khách một thời gian, tôi bắt đầu ăn nên làm ra. Nhìn thấy tương lai sáng sủa, tôi quyết chí đầu tư, thuê thêm thợ, thuê mặt bằng rộng hơn mở xưởng, sắm máy móc… Đột nhiên chủ nhà lấy lại mặt bằng. Loay hoay mãi tìm thuê nơi khác không được, chỉ một thời gian ngắn mất đầu ra, tôi đành bán lỗ toàn bộ những gì đã sắm.

Học đạo kinh doanh

Sau 3 lần thất bại, nay ở tuổi đã 50, nhìn lại hơn 20 năm làm ăn, tôi nghiệm ra kiếm tiền không khó, học được đạo đức kinh doanh mới khó. Ở lần thất bại đầu tiên, tôi tưởng mình không thể vượt qua nổi, vì để có được số tiền lớn như thế, tôi đã phải làm việc rất vất vả hàng chục năm trước đó. Có ai hiểu một con bé chưa hề bước chân vào giảng đường đại học, không có tiền đến trung tâm ngoại ngữ vì phải nhường khoản tiền học cho 9 đứa em, đã vất vả tự phấn đấu để học tiếng Anh, kỹ năng giao tiếp... như thế nào để có thể tự đi xin vào làm việc ở khách sạn nổi (khách sạn 5 sao đầu tiên đặt tại bến Bạch Đằng), rồi từ nhân viên bước lên vị trí quản lý. Từng làm việc qua nhiều công ty đa quốc gia, nhất là khi ở Oscan Enterprise, được đi nhiều nước, được học nhiều kiến thức quản lý, kinh doanh nên tôi rất tự tin vào khả năng và cơ hội đang đến với mình.

Lúc ra làm riêng, tôi kinh doanh khá thành công và kiếm được khoản tiền lớn nhanh chóng. Khi bị đối tác lấy mất tài sản, tôi quen biết nhiều luật sư nước ngoài, chuẩn bị mọi hồ sơ đưa đối tác ra toà. Nhưng qua nhiều ngày suy nghĩ, tôi hiểu người đó đã cùng đường nên mới làm vậy. Nên tôi bỏ qua và chấp nhận “đi cày” tại Mỹ để trả tất cả khoản nợ công nhân, mối cung cấp nguyên liệu, khách hàng... còn lại.

Tôi đã phải làm việc 2 - 3 jobs một ngày, giảm mức xài từ 25 USD/bữa ăn lúc còn làm doanh nhân xuống 2 USD/bữa ăn, không may sắm quần áo, không mua bất kỳ món mỹ phẩm nào để dành tiền. Tôi đi làm thu ngân, thủ quỹ, giúp việc nhà, giữ trẻ... Lúc đó tôi chỉ nặng hơn 35kg, làm việc - ăn - ngủ - di chuyển chính xác từng phút.

Lúc khởi nghiệp lần thứ 2, tôi gom tất cả vốn của 1 năm đi làm thuê vào đó. Ngày mới quay về nhà, thèm ly chè, xin em gái 2.000đ, em tôi đã cười và chọc: cất tiền đô làm giàu hả? Tôi đã khẳng định: đó là tiền lao động cật lực, tiền để khởi nghiệp nên 1 đồng tôi cũng không đụng đến. Vậy mà đến lúc bị lừa mất, tôi chẳng làm gì vì nghĩ tình cảm đã mất không tìm lại được, còn tiền bạc có thể làm ra được.

Sau nhiều năm trôi qua, tôi biết được những người kinh doanh thất tín, đã gặp hậu quả ngay sau đó: phá sản, gia đình xào xáo, bị người khác lừa lại...

Doanh nhân cũng cần sống thanh thản

Bây giờ tôi không có công ty riêng, nhưng tôi vẫn kinh doanh rất tốt vì tất cả những người quen, đối tác, bạn bè ở các công ty ngày xưa luôn liên lạc với tôi. Họ cho tôi làm cố vấn, đại diện mỗi khi họ cần mua hàng thủ công mỹ nghệ, hàng may mặc của Việt Nam. Họ trả cho tôi những khoản chi phí xứng với công tôi bỏ ra. Nhờ họ, tôi vẫn luôn phấn đấu tự cập nhật những kiến thức mới nhất về lĩnh vực thủ công mỹ nghệ, tôi hiểu được lợi thế của thợ Việt Nam, những ưu - khuyết từng vùng nguyên liệu Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Singapore...

Tôi không còn giàu có như ngày xưa. Có người bảo tại số. Nhưng tôi cảm thấy hạnh phúc và thanh thản bên gia đình đầm ấm, hạnh phúc, nhiều bạn bè ở khắp các nước. Và tôi còn có những hợp đồng, những cửa hàng nhỏ để làm được điều mình thích.

Khi còn bé, tôi từng hỏi ba mình: “Đạo đức là gì hả ba?”. Ông bảo: “Đạo đức là điều gì con không thích, con không muốn người khác gây ra cho mình thì con đừng làm điều đó với người khác”. Tôi đã thực hành đạo đức theo cách cha tôi dạy như thế".


Ngô Kim Phụng,
chủ shop Lyna’ Collection


Hiện bà Ngô Kim Phụng đang là chủ nhãn hiệu trang sức Lyna’ Collection. Cửa hàng đầu tiên đặt tại KS Caravelle. Bà đang có kế hoạch phát triển hình thức này ở các khách sạn cao cấp. Bà cũng đang là cố vấn và đại diện thương mại, chuyên mua hàng thủ công mỹ nghệ cho một số doanh nghiệp tại Singapore, Mỹ, Úc. Kế hoạch của bà là franchise một số thương hiệu thời trang nước ngoài để lấy kinh nghiệm, sau đó bán trang sức tự thiết kế ở nước ngoài.

Nguồn: Sài Gòn Tiếp thị